საკითხავისამხედროსასარგებლო

პროპაგანდა

t645v

პროპაგანდა არის ინფორმაციის მიწოდების ფორმა, რომელიც გულისხმობს ნებისმიერი საკომუნიკაციო ფორმის გეგმაზომიერ გამოყენებას ადამიანთა გონებაზე, ემოციებსა და ქცევაზე ზემოქმედების მიზნით. აუდიტორიის დასარწმუნებლად პროპაგანდისტებმა შეიძლება განსხვავებული მეთოდები გამოიყენონ, თუმცა ისინი ერთი საერთო ნიშნით ხასიათდებიან – აუდიტორიის ღირებულებების და რწმენისკენ არის მიმართული.

ფსიქოლოგები გამოყოფენ პროპაგანდის რამდენიმე სახეს: 1. დადებითი განწყობის შემქმნელი განზოგადებები (პროდუქტის, კანდიდატის ან პოლიტიკური პროგრამის მიწოდების ფორმა დადებითი ემოციების გამომწვევი სიმბოლოების გამოყენებით); 2. “იარლიყების მიწებება” (პროპაგანდისტი უარყოფითი ემოციის შემქმნელი სახელის შერქმევით ნეგატიურ დატვირთვას ანიჭებს მოვლენას, რომლის წინააღმდეგაც ის გამოდის); 3. „გადაადგილება” (სხვადასხვა დადებითი ასოციაციების მოხმობით საერთო კეთილგანწყობილების ატმოსფეროს შექმნა); 4. „დადასტურება” (გამოჩენილ და ცნობილ ადამიანთა გამონათქვამების ციტირება რაიმეს მხარდასაჭერად, ან საწინააღმდეგოდ); 5. „უბრალო ადამიანები” (პროპაგანდისტული იდეების, ან პროდუქტის იდენტიფიცირება “უბრალო ადამიანების” საჭიროებებთან); 6. „ბანქოს ჩაწყობა” (არგუმენტი, რომელშიც ფაქტები იმგვარადაა დალაგებული, რომ რჩება ერთადერთი “ლოგიკური” დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობა); 7. „არ დაგვაგვიანდეს” (რომელიმე მოსაზრების ან პროდუქტის მხარდაჭერის მეთოდი, როდესაც პროპაგანდისტი აუდიტორიას უქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ყველა დანარჩენი უკვე ასე ფიქრობს და ამიტომ, საჭიროა დროული გაერთიანება უმრავლესობასთან).
XX საუკუნე განსაკუთრებულად გამოირჩეოდა პროპაგანდისტული მოწოდებებით. არსებობდა პროპაგანდისტული პოსტერების მთელი ხელოვნება, რომელიც საზოგადოებაზე მიზანმიმართულად მოქმედებდა.
ამგვარი პროპაგანდისტული ნამუშევრებით  პირველ ადგილს, უდავოდ, საბჭოთა კავშირი იკავებს:

ოქტომბრის რევულუციისადმი მიძღვნილი პლაკატი

mmike

აშენე, როგორც შენთვის!

mj133

დედა-სამშობლო გვიხმობს! -მეორე მსოფლიო ომთან დაკავშირებული პროპაგანდისტული ნამუშევარი.

klksf

უმოწყალოდ დავამციროთ დ გავანადგუროთ მტერი!

kms6q

თავისუფლება ჩილელ ხალხს!

2ewe7

ვიეტნამის გამარჯვება სოლიდარობის გამარჯვებაა!

abjbi

მითი და რეალობა.

p3afm

სისხლი და ნავთობი აქ ერთად იღვრება! – ანტიამერიკული საბჭოთა პროპგანდა.

ამერიკული პროპაგანდა:

7o68t

მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი პლაკატი მიმართული ვენერიული დავადებების სწინააღმდეგოდ.

v04h6

81pgp

მოვალეობებზე უფრო მეტი! – მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, ამერიკაშ შავკანიანებს ფლოტში მსახურობის უფლება არ ჰქონდათ, მათ მხოლოდ დამხმარე საქმიანობის გაწევა შეეძლოთ. დორის მილერი სწორედ ასეთი აფრო ამერიკელი იყო, რომელის აშშ-ს ერთ-ერთ გემზე, უფრო კონკრეტულად კი – “დასავლეთ ვირჯინიაზე” მსახურობდა მზარეულის დამხმარეთ. ცხადია, დორისს არანაირი სამხედრო წვრთნა არ ჰქონდა გავლილი. მიუხედავად ამისა, პერლ ჰარბორის დაბომბვის დროს, მან საკუთრი სიცოცხლე რისკის ქვეშ დააყენა და უდიდესი გმირობა გამოიჩინა. მან მოახერხა მისულიყო ტყვიამფრქვევამდე, რომელიც გემზე იყო დამონტაჟებული და ჩამოეგდო არაერთი იაპონური თვითმფრინავი. გამოჩენილი სიმამაცისათვის იგი  დააჯილდოვეს საზღვაო ჯვრით. სწორედ ამის შემდეგ მიეცათ შვკანიანებს უფლება, ემსხურათ ამერიკულ ჯარში და გათანაბრებულიყო მთი უფლება-მოვალეობები თეთრკანიანებთა.

2ufpb

ჩვენ უნდა გავაკეთოთ ჩვენი წილი. და ჩვენ გავიმარჟვებთ, იმიტომ, რომ ჩვენს მხარეს ღმერთია.

k62oc

მოაშორე ეს ხელები!

0bj9w

ვისურვებდი, კაცი ვყოფილიყავი! – მოწოდება იმისკენ, რომ სამხედრო ფლოტში რაც შეიძლება მეტი ადამიანი წასულიყო, 1917 წელი.

ნაცისტური პროპაგანდა:

ktn6g

გაუმერჯოს გერმნიას! (დღეგრძელობა გერმანიას!)

dnh7n

განმანთავისუფლებლები! – ანტი-ამერიკული პროპაგანდა.

10tkm

ევთანაზიის პროპაგანდა მიმართული იქითკენ, რომ დაზოგილიყო კომაში მყოფი ადამიანების მკურნალობაზე გასაწევი ხარჯები.

საზოგადოებაში არსებობს მოსაზრება, რომ პროპაგანდისტული ნამუშევრები, ეს XX საუკუნის სენია. ძნელია ამ მტკიცებას დაეთანხმო. პროპაგანდა თანამედროვე პოლიტიკასას ახასიათებს, თუმცაღა არა იმ  ფორმით, რასაც გასულ საუკუნეში ჰქონდა ადგილი:

l640o

ირნული პროპაგანდისტული პლკატი.

ghr0b

თუ დაიწყება ომი, ჩვენ პირველ რიგში ამერიკელ ნაძირლებს გავანადგურებთ! – ჩრდილო კორეული ანტი-ამერიკული პროპაგანდა.

bf3lb

შვედური ანტი ევროპული პროპაგანდა მიმართული 2003 წლის რეფერენდუმისადმი.

დიდი ბრიტანეთი.

kf4l0

პროგრესი – აშშ.

flpc1

ჩინეთი.

როგორ აკონტროლებს რუსეთის ტერიროტიას ამერიკა?! – თანამედროვე რუსეთის ანტი-ამერიკული პროპაგანდა.

ცხადია, აქ მოყვანილი პროპაგანდისტული ნამუშევრები ძალიან მცირე ნაწილი იმ უდიდესი კოლექციისა, რაც სხვადასხვა ქვეყანაში შეიქმნდა და დღემდე იქმნება, მაგრამ ზოგადი წარმოდგენის შექმნა ამასაც შეუძლია.

მსგავსი ამბები

Back to top button